De Tuin van Oostduin: moes-, kruiden- en bloementuin voor de buurt

Verstopt in Oostduin-Arendsdorp tussen een 17e-eeuwse leifruitmuur en betonnen wanden van recenter datum ligt De Tuin van Oostduin. Caroline van Kordelaar is initiatiefnemer van deze plek. Samen met buurtbewoners heeft zij hier een moes-, kruiden en bloementuin gecreëerd waar iedereen welkom is. “Ik wilde een plek in de buurt waar kinderen kunnen zien hoe eten groeit.”

In 2016 was Caroline aanwezig bij een bewonersavond om input te geven voor het verbeteren van de buurt. “Ik ging in die tijd altijd met mijn kinderen naar plekken als Pluk! Den Haag aan de andere kant van de stad. Iedereen had het over fietspaden en kruispunten, maar ik wilde heel graag een moestuin voor en door de buurt. Een plek waar kinderen kunnen zien hoe eten groeit,” vertelt ze. “Ik liet mijn mailadres achter, en anderhalf jaar later kreeg ik een mailtje van de gemeente. Er was een stukje grond beschikbaar voor mijn idee! Voorwaarde was wel dat de buurt het ermee eens was. En zo werd ik ineens initiatiefnemer van een buurtmoestuin…”

Groen erfgoed
Het stuk grond dat werd aangeboden, bleek niet geschikt. Door een tip van een buurtbewoner ontdekte ze een plek iets verderop: de verwaarloosde tuinmuur, die hoorde bij de moestuinen van Landgoed Oostduin-Arendsdorp. Ze verdiepte zich in dit landgoed en ontdekte de geschiedenis van de plek. “Ik nodigde Peter Verhoeff van de Stichting In Arcadië uit, een planbureau voor groen erfgoed. Hij maakte een ontwerpplan op basis van de historische tekeningen.” Lang verhaal kort: na veel onderzoek, overleg, en subsidieaanvragen sloot bestuurder Gerard van Evert van de Stichting Oostduin zich aan bij het initiatief. Het resultaat is een tuin naar historisch ontwerp met bloemen, (vergeten) groenten, kruiden en een voedselbosrand: De Tuin van Oostduin.

Community
De tuin is gerealiseerd en wordt onderhouden door vrijwilligers in de wijk onder leiding van een tuinbaas. Elke woensdag en zaterdag is de tuin open en zijn de vrijwilligers aan het werk. “Het is een tuin voor en door de buurt,” vertelt Caroline. “De oogst van de dag wordt verdeeld onder de aanwezige vrijwilligers. Vier keer per jaar maken we allemaal een gerecht van de oogst en eten we samen in de tuin. Er komen ook mensen gewoon even binnenlopen om van de plek te genieten. En senioren uit het verzorgingshuis vlakbij komen met hun begeleiders koffiedrinken. Je vindt hier regelmatig een botanische tekenaar tussen de planten. Er is echt een community ontstaan, waar mensen voor elkaar zorgen als dat nodig is.”

Activiteiten
Er worden ook verschillende activiteiten georganiseerd. “We doen mee aan de vogel- en vlindertellingen en er worden diverse workshops gegeven. Ook komen er scholieren langs, laatst nog van het Maerlant. Ze kwamen brainstormen over activiteiten rondom duurzaamheid, klimaat en natuur. En we zijn bezig om de muur bij de poort te laten beschilderen door scholen in de wijk.”

Oude fruitmuur
In 2024 werd de oude fruitmuur in ere hersteld. Tegen de muur zijn peren, appels, pruimen en abrikozen geplant. “Leifruit stond hier al in de 17e eeuw. Het landgoed was bekend om zijn perziken. Aan de andere kant van de muur staan hazelnootbomen, een natuurlijke afweer tegen luizen. Want we gebruiken hier natuurlijk geen pesticiden.” Voor de muur is een prachtige bloementuin aangelegd. Zo’n honderd mensen uit de wijk hebben meegeholpen de bloementuin aan te leggen. De gemeente zorgde voor de bomen.

Eetbare planten
Voor Caroline is er een wereld opengegaan sinds ze bij De Tuin van Oostduin is betrokken. Ze verdiepte zich in eetbare planten, en volgde cursussen over kruiden en voedselbossen. Ze geeft ook workshops over de eetbare planten in de tuin en het park eromheen. In de tuin staan, naast reguliere groenten, ook veel vergeten groenten, kruiden en voedselbosplanten. “De oude beplanting hebben we naar de randen van de tuin verplaatst. Als daar iets wegvalt, zetten we er eetbare planten neer. Heb je al eens van de uiensoepboom geproefd?” Ze wijst naar de madeliefjes, berken, tulpenbomen. “Allemaal eetbaar!”

De stad voeden
Zoals alle voedsel-verbindingsplekken drijft ook De Tuin van Oostduin op vrijwilligers. De tuinbaas is in dienst van de Stichting Oostduin, maar verder wordt alles door vrijwilligers gerund. “Dat vraagt soms veel van ons. De administratie doen, subsidies aanvragen, noem maar op. Je kunt heel veel met vrijwilligers, maar je hebt uiteindelijk ook een financiële basis nodig, en vaste krachten. Dat is wel iets waar de gemeente over moet nadenken,” vindt ze. “Als je ook in de toekomst de stad grootschalig wil blijven voeden, moeten voedsel-verbindingsplekken er een volwaardige plek in krijgen.”